Gweithredu ar Newid Hinsawdd dan arweiniad y Gymuned sy'n Canolbwyntio ar Natur: Pa effeithiau y gall eu cael, a sut y gallwn eu mesur?

Cyflwyniad

Mae'r adroddiad hwn yn dangos sut i ddiffinio a dangos yr effaith y gall prosiectau sy'n canolbwyntio ar natur a arweinir gan y gymuned eu cael. Mae'n cynnwys astudiaethau achos yn y byd go iawn.

Mae prosiectau sy'n canolbwyntio ar natur yn brosiectau sy'n anelu at wneud gwahaniaeth cadarnhaol i natur neu i gysylltiad pobl ag ef.

Weithiau mae'n anodd dangos eu heffaith oherwydd gall manteision ecolegol fod yn anodd eu canfod a chymryd amser i ddod yn glir.

Mae'r adroddiad hwn ar gyfer prosiectau deiliaid grant y Gronfa Gweithredu Hinsawdd (CGH) sydd ag amcanion sy'n canolbwyntio ar natur. Gall y canfyddiadau hefyd fod yn ddefnyddiol i bobl sy'n ymwneud â phrosiectau natur eraill a arweinir gan y gymuned.

Canfyddiadau

Y prif ganfyddiadau yw y gellir dangos effeithiau prosiectau sy'n canolbwyntio ar natur fel effeithiau ar natur ac effeithiau ar bobl.

Mae effeithiau mesuradwy ar natur yn cynnwys:

• gwella cyflwr neu iechyd natur — gan gynnwys maint ac ansawdd

• lleihau pwysau sy'n wynebu natur a bioamrywiaeth

• camau a gymerwyd i ddiogelu natur

Mae effeithiau mesuradwy ar bobl ar lefel gymunedol neu unigol yn cynnwys:

• democratiaeth amgylcheddol a rhannu arfer gorau

• effeithiau gwybyddol (gwybodaeth, sgiliau neu ddiddordeb), emosiynol, ac ymddygiadol

Ni fydd pob effaith yn berthnasol i bob prosiect.

Mae'r canfyddiadau'n cynnwys dangosyddion y gellir eu defnyddio i fesur yr effeithiau hyn. Dylai prosiect ystyried nodi 3-6 dangosydd gwahanol sy'n berthnasol i'w prosiect.

Dylid defnyddio metrigau a rennir ar draws prosiectau lluosog dim ond os yw nodau yn gorgyffwrdd a gwahaniaethau cyd-destunol yn cael eu rhannu.