Dewch i gwrdd â'r bobl ifanc sy'n arwain newid mewn cymunedau ledled y DU

Yng Nghronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol, credwn fod cymunedau'n gryfach pan fydd plant a phobl ifanc yn cael eu clywed, eu gwerthfawrogi ac yn gallu llywio penderfyniadau sy'n effeithio ar eu bywydau'n uniongyrchol. Rydym yn gwybod o'n gwaith ledled y DU, pan fydd pobl ifanc yn cael eu hymddiried gyda phŵer dylanwadu a gwneud penderfyniadau, maent yn helpu i greu cymunedau cryfach ac atebion mwy effeithiol i heriau lleol.

Dyna pam rydym yn creu cyfleoedd i bobl ifanc ddylanwadu ar benderfyniadau, llywio ein hariannu a helpu i weithredu newid yn eu cymunedau. Dros y 3 blynedd ddiwethaf, cafodd 867 o brosiectau a ariennir gan y Loteri Genedlaethol (cyfanswm o £245 miliwn) eu cyd-greu neu eu llywio gan bobl ifanc, gan eu galluogi i arwain mentrau a dylanwadu ar benderfyniadau ochr yn ochr ag oedolion dibynadwy a phartneriaid cymunedol.

Ers cyflwyno ein tîm Llais Ieuenctid cyntaf yn 220, rydym wedi parhau i gryfhau cyfranogiad ieuenctid ar draws y sefydliad. Eleni, rydym wedi recriwtio 8 o bobl ifanc newydd. Mae chwech ohonynt yn ymroddedig i'n nod amgylcheddol am y tro cyntaf.

Cwrdd â'n cynghorwyr llais ieuenctid ac aelodau'r panel newydd

Gajaan, 23, Cynghorwr Llais Ieuenctid, Lloegr

Mae Gajaan wedi'i leoli yn Llundain gyda chefndir yn y gyfraith. Mae'n eistedd ar Fwrdd Ieuenctid Trafnidiaeth Llundain, yn gwasanaethu fel Is-gadeirydd Grŵp Cynghori Annibynnol Ieuenctid Heddlu Trafnidiaeth Prydain, ac mae hefyd yn llywodraethwr ysgol.

Dechreuodd ei ymrwymiad i lais ieuenctid ar ôl sylwi pa mor aml roedd pobl yn trafod pobl ifanc yn hytrach na'u cynnwys a thrafod gyda nhw. Ers hynny mae wedi bod yn Gydweithiwr Ieuenctid ar y Strategaeth Ieuenctid Genedlaethol ar gyfer Llundain Fwyaf ac yn Llysgennad Ieuenctid i Uned Rheolaeth y Gyfraith Swyddfa'r Twrnai Cyffredinol.

"Mae Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol yn rhoi rôl uniongyrchol i bobl ifanc wrth wneud penderfyniadau ar fuddsoddiad sylweddol, sy'n rhywbeth prin. Roeddwn i eisiau cyfrannu at y broses honno a helpu i gynnal sefydliadau i safon uchel o ran cyfranogiad a chyd-gynhyrchu.

Rwyf hefyd yn gwerthfawrogi gweithio ochr yn ochr â phobl ifanc eraill o bob un o'r 4 gwlad yn y DU. Mae clywed sut mae materion yn cael eu trin mewn gwahanol leoedd yn ehangu fy safbwynt ac yn gwneud ein hasesiadau yn gryfach. Yn y pen draw, hoffwn i'r prosiectau rydyn ni'n eu cefnogi wneud gwahaniaeth parhaol i'r bobl ifanc a'r cymunedau maen nhw'n eu gwasanaethu."

Niamh, 19, Cynghorwr Llais Ieuenctid, Gogledd Iwerddon

Mae Niamh yn byw yn Belfast ac ar hyn o bryd mae'n astudio gradd mewn Ffiseg gyda Sbaeneg ym Mhrifysgol y Frenhines Belfast.

Mae ei phrif brofiad gyda llais ieuenctid trwy Girlguiding UK, lle bu'n aelod o'u Grŵp Llywio Ieuenctid cenedlaethol am 3 blynedd cyn dod yn gyd-gadeirydd. Mae hi hefyd yn Gomisiynydd Cynorthwyol ei sir, rôl sy'n canolbwyntio ar wella'r profiad i aelodau ifanc yn yr ardal, ac yn Gynorthwyydd Uned gyda Guides and Rangers.

"Rwyf wrth fy modd yn cael y cyfle i siarad yn uniongyrchol â phobl ifanc sy'n cael eu heffeithio gan ein penderfyniadau, a chlywed am y pethau anhygoel maen nhw wedi'u cyflawni trwy'r sefydliadau maen nhw'n rhan ohonynt. Rwy'n edrych ymlaen at fynychu'n paneli gwneud penderfyniadau yn rhithiol a gweld yr effaith rydyn ni'n ei chael fel Cynghorwyr Llais Ieuenctid!

Os yw llais ieuenctid wedi'i ymgorffori yng ngwaith Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol, mae gwerth yn cael ei rhoi iddo, a fydd felly yn dylanwadu ar y sefydliadau a'r prosiectau rydyn ni'n eu hariannu sy'n gweithio gyda phobl ifanc i werthfawrogi eu lleisiau, gan gyfrannu at ddiwylliant ehangach o atebolrwydd i'r bobl a gefnogir gan grantiau."

Yolay, 19, Cynghorwr Llais Ieuenctid, (Amgylchedd), Cymru

Yn wreiddiol o'r Bont-faen yn Ne Cymru, mae Yolay bellach wedi'i lleoli yn Norwich ac mae newydd ddechrau ei blwyddyn gyntaf yn astudio Meddygaeth ym Mhrifysgol East Anglia.

Mae ei thaith gyda llais ieuenctid a'r amgylchedd wedi datblygu trwy ei rôl fel Cadeirydd Llysgenhadon Hinsawdd Ieuenctid Cymru, lle mae'n gweithio ochr yn ochr â phobl ifanc eraill i godi ymwybyddiaeth o faterion hinsawdd a sicrhau bod pobl ifanc yn chwarae rôl ystyrlon wrth wneud penderfyniadau amgylcheddol.

"Rydw i wedi gweld fy hun pa mor bwysig yw symud y tu hwnt i ofyn i bobl ifanc am eu barn. Yn y pen draw, ni ddylai llais ieuenctid fod yn ystyriaeth ychwanegol. Dylai fod yn rhan ystyrlon o sut mae Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol yn meddwl, yn gwneud penderfyniadau ac yn mesur ei effaith.

I mi, llwyddiant yn y rôl fyddai gweld syniad lleol yn dod yn brosiect ymarferol, gyda'r bobl ifanc sy'n rhan ohono yn gallu esbonio beth maen nhw wedi ei newid ac yn teimlo'n ddigon hyderus i ddatblygu eu syniad nesaf."

Fatima, 21, Cynghorwr Llais Ieuenctid (Amgylchedd), Yr Alban

Mae Fatima yn actifydd, ffeminydd croestoriadol ac yn cymhwyso fel gweithiwr cymdeithasol. Mae hi'n gweithio gyda sefydliadau gan gynnwys Sefydliad y Co-Op, HUDL, ac Ymddiriedolaeth Charlie Waller ymhlith nifer eraill.

Dechreuodd taith llais ieuenctid Fatima yn 2020 trwy ei chyngor ieuenctid lleol, ac yna cafodd ei hethol i Senedd Ieuenctid yr Alban yn 2022. Ers hynny, mae hi wedi gweithio ar sawl grŵp cynghori, rolau llywodraethu, a rolau gwaith ieuenctid ledled y DU, gan ddatblygu sgiliau mewn arweinyddiaeth, cydweithredu a datrys problemau.

"Rwy'n credu'n gryf na allwn gyflawni cyfiawnder hinsawdd heb gyfiawnder cymdeithasol, ac mae gen i ddiddordeb mewn creu mannau cynhwysol i gyd-greu atebion.

Rwy'n credu ei bod yn bwysig i lais ieuenctid gael ei ymgorffori yng ngwaith Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol gan fod gan blant a phobl ifanc hawl i gael eu clywed a chynnig gwerth i benderfyniadau sy'n effeithio arnynt. Dylai pobl ifanc fod ym mhob man lle mae penderfyniadau yn cael eu gwneud mewn perthynas â nhw – fel cyfranwyr gweithredol!"

Nilo, 22, Cynghorwr Llais Ieuenctid (Amgylchedd), Lloegr

Ar hyn o bryd mae Nilo yn astudio MSc Sgiliau Arolwg Ecolegol gyda Lleoliad ym Mhrifysgol Reading. Cododd eu hangerdd am weithredu ieuenctid wrth ailgynllunio'r cwricwlwm ABGI yn yr ysgol uwchradd i adlewyrchu safbwyntiau ieuenctid yn well.

Ers hynny mae Nilo wedi ymgymryd â rolau fel Trysorydd Cymdeithas Myfyrwyr Awtistig ac fel Mentor Academaidd, gan helpu i wneud addysg uwch yn fwy hygyrch i bobl ifanc anabl a niwroamrywiol.

"Rwy'n edrych ymlaen yn fawr at allu cefnogi achosion ieuenctid anhygoel a pharhau i helpu i arallgyfeirio'r sector hinsawdd a chadwraeth. Ieuenctid yw'r dyfodol, felly nid ydym am eu hynysu rhag penderfyniadau pwysig. Mae gan ieuenctid brofiadau a rhwystrau hollol wahanol y dylid eu hystyried wrth ariannu prosiectau."

Jessica, 21, Cynghorwr Llais Ieuenctid (Amgylchedd), Gogledd Iwerddon

Ar hyn o bryd mae Jessica yn astudio gwyddorau biolegol ym Mhrifysgol y Frenhines Belfast gyda ffocws ar ecoleg. Cafodd wybod am y rôl newydd yn ystod ei haf dramor, lle bu'n gweithio ar ffermydd organig ledled Ewrop.

Yn y brifysgol, mae hi'n is-lywydd ar Nightline, elusen iechyd meddwl dan arweiniad myfyrwyr. Trwy'r rôl hon, mae hi'n ymgysylltu â phobl ifanc ar draws cymuned ehangach myfyrwyr y Frenhines, sydd wedi dod â mwy o ymdeimlad o berthyn iddi. Mae hi'n gobeithio helpu eraill i deimlo'r un peth.

"Rwy'n gyffrous iawn i ymgymryd â rôl Cynghorydd Llais Ieuenctid. Mae cyfranogiad ystyrlon yn golygu gwrando arnom o'r cychwyn a dangos sut mae ein cyfraniadau yn dylanwadu ar benderfyniadau. Gall ymgorffori llais ieuenctid yng ngwaith Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol helpu i sicrhau bod y prosiectau y mae'n eu cefnogi yn adlewyrchu'r pryderon hynny ac yn rhoi rôl ystyrlon i bobl ifanc wrth fynd i'r afael â nhw."

Ines, 23, Aelod o Banel y Gronfa Gweithredu Hinsawdd, Lloegr

Mae Inés yn ysgogwr newid ieuenctid a chynaliadwyedd cymdeithasol sy'n canolbwyntio ar ddulliau gweithredu ar yr hinsawdd a arweinir gan y gymuned.

Ar hyn o bryd mae'n gweithio fel Swyddog Cymunedau yn ei hawdurdod lleol yng Ngorllewin Canolbarth Lloegr, ond mae ei gwaith yn ymestyn ar draws ymgyrchu hinsawdd ar lawr gwlad, datblygu rhyngwladol a'r gofod gwneud grantiau.

"Rwy'n gyffrous i ymuno â'r Panel Cronfa Gweithredu Hinsawdd oherwydd ei fod yn dwyn ynghyd fy mhrofiad blaenorol o eiriolaeth hinsawdd, llywodraeth leol, a gwneud grantiau, ond yn bwysicaf oll mae'n ariannu gwaith hinsawdd o fewn cymunedau. Fy mreuddwyd.

Rwy'n credu bod ariannu yn rhan mor hanfodol o hwyluso newid cymdeithasol o fewn ein systemau presennol. Mae'n dilysu'r hyn sy'n werth gofalu amdano. Mae gan arianwyr fel Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol rôl hanfodol wrth dynnu sylw at y lleisiau hynny a rhoi lle i arbrofi a bod yn greadigol, gan ddod â chymunedau ynghyd ar gyfer adeiladu atebion effeithiol. I mi mae hyn yn gyfiawnder cymdeithasol, sef y sail ar gyfer cyfiawnder hinsawdd."

Finlay, 21, Aelod o Banel y Gronfa Gweithredu Hinsawdd, Yr Alban

Mae Finlay yn fyfyriwr israddedig LLB y Gyfraith ym Mhrifysgol Caeredin. Mae wedi ymrwymo i gael effaith gadarnhaol yn ei gymuned trwy ei ddiddordeb mewn cyfiawnder cymdeithasol, eiriolaeth hawliau, a datblygu polisi, ac mae wedi ymgysylltu'n weithredol â phob un ohonynt nhw trwy ei brofiadau gwirfoddoli helaeth.

Ar hyn o bryd, mae Finlay yn Ymddiriedolwr Bwrdd ar gyfer Partneriaid mewn Eiriolaeth a Young Scot, yn ogystal â bod yn aelod panel o fewn System Gwrandawiadau Plant yr Alban.

"Rwy'n falch iawn o fod wedi ymuno â'r Panel Cronfa Gweithredu Hinsawdd. Dros y blynyddoedd diwethaf, mae llawer o'm gwaith a'm gwirfoddoli wedi canolbwyntio ar eiriolaeth, cyfranogiad ieuenctid a gwneud grantiau. Rwyf wedi tyfu i fyny mewn cymuned wledig yn Ne-orllewin yr Alban ac wedi bod yn eiriolwr dros hawliau plant a phobl ifanc,

Rwy'n deall yr effaith sylweddol y gall Cronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol ei chael ar gymunedau, gan gynnwys rhai fel fy un i. Mae'n rhoi cyfle unigryw i gysylltu fy mhrofiadau a'm diddordebau, ac i wneud gwahaniaeth cadarnhaol i fywydau pobl ledled y DU. Rwyf fwyaf cyffrous i fynd ar y daith ddysgu hon i ymgorffori cyfranogiad ieuenctid yn llawer o'n penderfyniadau."

Next steps

Pobl ifanc yn llunio eu dyfodol

Dros y misoedd nesaf, bydd ein cynghorwyr llais ieuenctid ac aelodau panel newydd y Gronfa Gweithredu Hinsawdd yn gweithio ochr yn ochr â chydweithwyr, deiliaid grantiau a chymunedau ledled y DU. Edrychwn ymlaen at rannu mwy am eu profiadau ac effaith eu cyfranogiad.