Dechreuodd gyda Thaith Gerdded a Sgwrs – stori Mohammed
20 Chwefror 2026
Gyda chefnogaeth Gronfa Gweithredu Hinsawdd, mae prosiectau fel Gwarchodfa Natur Leol Hamiltonhill Claypits yn dangos beth all ddigwydd pan fydd cymunedau'n arwain y ffordd. Maent yn creu mannau lle gall pobl ddod at ei gilydd, rhannu gwybodaeth a chysylltu â natur.
Mae stori Mohammed yn dechrau ym Mhalesteina, wedi'i llunio gan gariad dwfn at natur a bioamrywiaeth. Mae stori Hamiltonhill Claypits – gwarchodfa natur leol ffyniannus a oedd ar un adeg yn lle diffaith – yn dechrau yn Glasgow.
Yn ddiweddar iawn, daeth y ddwy stori hynny at ei gilydd. Trwy un digwyddiad Thaith Gerdded a Sgwrs cymunedol a dechrau cysylltiad newydd.
Dechrau newydd
Weithiau, mae bywyd yn mynd â ni ymhell o ble roedden ni'n disgwyl bod. Ond gall y profiadau rydyn ni'n eu cario ein helpu ni i feithrin ymdeimlad o berthyn. Gall hefyd ein helpu ni i rannu gwybodaeth a dod o hyd i gymuned mewn mannau newydd.
Dyna ddigwyddodd i Mohammed. Wedi'i eni ym Mhalesteina, mae Mohammed wedi gweithio ar lawer o brosiectau amgylcheddol a hinsawdd. Ond ar ôl cwblhau gradd meistr mewn Bioamrywiaeth ym Mhrifysgol Sussex, ni allai ddychwelyd adref oherwydd y gwrthdaro parhaus yn Gaza.
Ar ôl ceisio lloches yn y DU a blwyddyn hir o ansicrwydd, cafodd yr hawl i aros. Dechreuodd ailadeiladu ei fywyd yn Glasgow.
Yna nid ers talwm, daeth gwahoddiad gan ffrind ag ef i Hamiltonhill Claypits.
Lle wedi'i drawsnewid
Nid yw Gwarchodfa Natur Leol Hamiltonhill Claypits wedi bod yn wyrdd a chroesawgar erioed.
Ar un adeg roedd yn ardal ddiffaith, a ddefnyddiwyd ar gyfer tipio anghyfreithlon ac a gysylltwyd â gangiau a defnyddio cyffuriau. Roedd llawer o bobl leol yn teimlo'n
anniogel wrth gerdded drwyddi, gan olygu bod yn rhaid i gymunedau ar y naill ochr a'r llall i'r warchodfa a'r gamlas gymryd llwybrau hir o gwmpas dim ond i gyrraedd gwasanaethau bob dydd, megis y feddygfa.
Ond heddiw, mae Claypits yn adrodd stori wahanol. Mae bellach yn warchodfa natur lewyrchus yng nghanol y ddinas. Mae Claypits yn gartref i fioamrywiaeth gyfoethog ac mae tua 50 o wirfoddolwyr yn gofalu amdano. Mae'n cynnig man lle gall pobl gerdded, cwrdd, anadlu ac ailgysylltu. Mae hefyd yn dod â manteision iechyd a lles go iawn i ardal o Glasgow sy'n wynebu amddifadedd ac anghydraddoldeb. Cefnogir y gwaith hwn gan y Gronfa Gweithredu Hinsawdd (CAF), sy'n cefnogi cymunedau ledled y DU i weithredu ar newid hinsawdd a chynnwys mwy o bobl mewn gweithredu amgylcheddol.
Mae ariannu CAF wedi helpu Hamiltonhill Claypits i dyfu y tu hwnt i ddibynnu ar ewyllys da gwirfoddolwyr yn unig. Mae wedi cefnogi Nature Neighborhoods i roi cefnogaeth barhaus. Mae hefyd wedi caniatáu iddynt gyflogi aelod staff llawn amser a chreu rhaglen reolaidd o ddigwyddiadau a sgyrsiau cymunedol. Mae hyn yn helpu pobl i deimlo eu bod wedi'u cynnwys, eu cefnogi a'u cysylltu.
Pan ymwelodd Mohammed â Claypits
I Mohammed, mae bod yn yr awyr agored yn cynnig rhywbeth mwy na dim ond awyr iach. Fel llawer o bobl sydd wedi profi cynnwrf, mae'n deall sut y gall natur dawelu straen ac ansicrwydd.
Yn byw yn Glasgow, mae Mohammed hefyd wedi cario'r straen emosiynol o wybod bod ei deulu mewn parth rhyfel gweithredol. Ar ôl dod yn ffrindiau ag un o'r gwirfoddolwyr wrth gerdded yn y Claypits, cafodd ei wahodd i arwain Taith Gerdded a Sgwrs, gan ei weld fel cyfle i rannu ei wybodaeth am fioamrywiaeth. Defnyddiodd y cyfle hefyd i ddangos y cysylltiadau rhwng dau dirwedd sy'n ymddangos yn bell oddi wrth ei gilydd: Wadi Gaza a Hamiltonhill Claypits.
I'r rhai a fynychodd, cynigiodd Mohammed safbwynt ffres. Atgoffodd bawb hefyd y gall natur ein cysylltu ar draws ffiniau, cefndiroedd a phrofiadau.
Dim ond un digwyddiad oedd hwn, ond roedd yn teimlo fel dechrau rhywbeth.
Cychwyn arni
Gyda chefnogaeth CAF, mae prosiectau fel Gwarchodfa Natur Leol Hamiltonhill Claypits yn dangos beth all ddigwydd pan fydd cymunedau'n arwain y ffordd. Maent yn creu mannau lle gall pobl ddod at ei gilydd, rhannu gwybodaeth a chysylltu â natur. Rydym yn cefnogi prosiectau amgylcheddol o bob lliw a llun. Rydym yn cynnig grantiau o £300 hyd at £20,000 trwy ein rhaglen Arian i Bawb agored i grantiau dros £500,000 trwy ein Cronfa Gweithredu Hinsawdd.
Dysgwch ragor am ariannu Amgylcheddol yn eich ardal a gwnewch gais