Dechreuodd gyda hedyn o obaith – stori Helen

Roedd Helen eisoes yn meddwl am newid pan ddigwyddodd rhywbeth annisgwyl. 

Roedd ganddi ymwybyddiaeth gynyddol o newid hinsawdd a phryderon ynghylch dietau modern sy'n cael eu dominyddu gan fwyd wedi'i brosesu. Roedd hi eisiau bwyta'n fwy cynaliadwy ond roedd hi'n anodd gwneud i'r bwriad hwnnw lynu. Arweiniodd ei chwiliad hi at brosiect Acorn Farm – Grow at Home, a gefnogir gan y Gronfa Gweithredu Hinsawdd sy'n cefnogi cymunedau ledled y DU i weithredu ar newid hinsawdd a chynnwys mwy o bobl mewn gweithredu amgylcheddol. Mae'r prosiect yn helpu cannoedd o gartrefi ledled Gogledd Iwerddon i dyfu eu bwyd eu hunain gartref. Ychydig ddyddiau cyn ymuno â'r prosiect, cafodd Helen ddiagnosis o ganser. Wrth iddi ddechrau triniaeth ac adferiad, daeth tyfu bwyd gartref yn fwy na diddordeb. Rhoddodd rywbeth sefydlog, gobeithiol ac ymarferol iddi ganolbwyntio arno, un cam bach ar y tro. I Helen, daeth tyfu bwyd yn ffordd o adennill hyder ac edrych ymlaen eto, yn ystod ac ar ôl triniaeth canser. Daeth o hyd i fwy na dim ond hobi: daeth o hyd i hedyn o obaith. 

Dod o hyd i rywbeth i ddal gafael ynddo

Clywodd Helen am brosiect Acorn Farm – Grow at Home drwy ei chymuned leol yn Derry. Roedd gwybod ei fod ar ei stepen drws yn ei gwneud iddo deimlo'n bosibl, hyd yn oed ar adeg pan oedd ei hegni a'i hyder yn isel. 

Roedd y prosiect yn annog pobl i ddechrau lle roedden nhw, defnyddio'r lle oedd ganddyn nhw a dysgu wrth fynd ymlaen. I Helen, roedd y dull tyner hwnnw'n gwneud i dyfu deimlo'n gyraeddadwy, nid yn llethol. Roedd hi'n awyddus i faeddu ei dwylo a chysylltu â natur, felly Acorn Farm oedd yr union le iddi. 

Pŵer natur 

Yn ystod triniaeth ac adferiad canser, cafodd Helen gysur yn y weithred gorfforol syml o arddio. 

Roedd plannu hadau, gofalu amdanyn nhw a'u gwylio nhw'n tyfu yn rhoi strwythur a theimlad o bwrpas iddi. O foron a bresych i letys a chennin, roedd tyfu ei bwyd ei hun yn 

ei helpu i ailgysylltu â'i chorff, ei threfn arferol a'r awyr agored. Ac roedd effeithiau therapiwtig treulio amser mewn natur yn rhoi seibiant o ddiagnosis a thriniaeth Helen. Roedd dysgu sut i gynaeafu a choginio'r hyn a dyfodd yn ychwanegu haen arall o hyder. Nid dim ond bwyta'n dda oedd hi - roedd yn ymwneud â phrofi iddi hi ei hun y gallai hi dal i ddysgu sgiliau newydd a gwneud rhywbeth gwahanol. Pwy a wyddai y gallai eich 5 y dydd roi hynny i gyd i chi hefyd? 

Pŵer cymuned 

Ni wnaeth Helen hyn ar ei phen ei hun. Cynigiodd y prosiect gefnogaeth gan staff a gymerodd yr amser i esbonio technegau, ateb cwestiynau ac annog pobl i roi cynnig ar bethau. 

Roedd cymuned ar-lein yn golygu y gallai gysylltu ag eraill a rhannu cynnydd. Gallai hefyd ddysgu o brofiadau gwahanol heb sesiynau wyneb yn wyneb rheolaidd. Ochr yn ochr â thyfu gartref, cymerodd Helen ran mewn sesiynau coginio a chwrs garddwriaethol hefyd, gan ennill sgiliau ar hyd y ffordd. 

Cadw pethau i fynd 

Ddwy flynedd yn ddiweddarach, mae Helen yn parhau i dyfu. Mae hi'n arbrofi gyda gwahanol gnydau – tatws, radis, cennin, letys a rhiwbob – ac yn teimlo'n fwy hyderus yn rhoi cynnig ar ryseitiau newydd. Fel cawl radis, arbrawf newydd! 

Mae'r hyn a ddechreuodd yn ystod cyfnod anodd wedi dod yn rhan o'i bywyd bob dydd. 

“Dim ond lle bach sydd gen i, ond rydw i wedi tyfu cymaint. Mae'r prosiect yn annog pobl sy'n chwilfrydig neu sydd eisiau rhoi cynnig ar bethau. Rydyn ni'n tyfu pethau, yn potio planhigion ac yn dysgu gyda'n gilydd. Efallai ei fod yn ymddangos yn fach, ond rydw i'n credu'n gryf bod pob darn bach rydyn ni'n ei wneud yn cyfrif.” – Helen, gwirfoddolwr Acorn Farm, Derry 

Cychwyn arni 

Mae profiad Helen wedi cael effaith gynyddol hefyd. Mae ei dau frawd wedi ymuno â'r prosiect ers hynny, wedi cael mwynhad o dyfu eu bwyd eu hunain ac yn bwriadu parhau. 

Mae'n dangos sut y gall cymorth a gynigir ar yr amser iawn dyfu i fod yn rhywbeth parhaol – i unigolion, teuluoedd a chymunedau. Rydym yn cefnogi prosiectau amgylcheddol o bob lliw a llun. Rydym yn cynnig grantiau o £300 hyd at £20,000 trwy ein rhaglen Arian i Bawb agored i grantiau dros £500,000 trwy ein Cronfa Gweithredu Hinsawdd. 

Dysgwch ragor am ariannu Amgylcheddol yn eich ardal a gwnewch gais